سلیمان گئددی اودونا

یازار: حسین قاراقانلی

 یکی از داستانهایی که احتمالا خیلی ها در دوران کودکی آن را شنیده اند  داستان منظومی است با مضمون «سلیمان گئددی اودونا». متاسفانه نام این منظومه اسطوره ای به خاطر ندارم ولی در بسیاری از مناطق آذربایجان از ماکو و اردیل گرفته تا ساوه و همدان و قاراقان شایع و جاریاست. امروز سه روایت از آن در این پست منتشر می شود مربوط به سه منطقه متفاوت است. قطعه اول مربوط به یکی از روستاهای بویین زهرا است که در مدرسه ابتدایی توسط یکی از شاگردان به معلم شان داده شده بود. قطعه دوم مربوط به روستای عباس آباد از توابع قاراقان قزوین و قطعه سوم مربوط به روایت روستای قارلوق از توابع قاراقان ساوه است. باید خاطر نشان کنم که هیچ یک از این روایتها احتمالا دقیق نباشد و دچار اشکال بوده و ناقص باشند و یا حتی ممکن است در همین روستاها افراد دیگر نیز روایتهای دیگری از این منظومه در خاطر داشته باشند. ولی برای حفظ امانتداری هر سه روایت همانگونه به دستمان رسیده است منتشر می شود. ولی برای تصحیح اشکالات احتمالی امیداورم سایر دوستان روایتهای مناطق خود را برای ما ارسال کنند تا در این وبلاگ منتشر شود.

 

روایت بویین زهرا:

بویانا قاشدیم توتاندی

آلماروم توکندی

پیجاق الیمی کسدی

یاغ گتیرین یاغلیاک

دسمال گتیر باغلیاک

دسمال دوه بونوندا

دوه گیلان یولوندا

گیلان یولو سر به سر

ایچینده ماهو گزر

ماهی لری هایلادیم

امیرخانی پایلادومامیرخان بیر خاندی

بورکونون اوجی یاندی

آرواد آلدی دابان سیز

اوغلان دوغدی قولاخ سیز

آدین قویدو اردشیر

اردشیر گئددی اودونا

قارغی باتدی بودونا

بئش بارماغیم گوموشدو

گوموشچولر ایش اوخور

ایچینده بولبول اوخور.

 

روایت روستای عباس آباد (بخش آبگرم – قاراقان قزوین):

الیمی پیچاخ کسیبدی 

دسته پیچاخ کسیبدی

یاغ گتیرین یاغلویاک

دستمال ویرین باغلویاک

دستمال دوه بوینوندا

دوه گیلان یولوندا

گیلان یولو سر به سر

ایچنده ماهو گزر
ماهونو ووردوم داشونان
گوزلری دولدو یاشونان

ماهو دوغدو بیر اوغلان

ادون قویدو  سلیمان 

سلیمان گددی اودونا

قارغا باتدی بودونا

قارغا دییل قمیشدی

بئش بارماقو گوموشدی

گوموش لری ایتردی

هندوستانا یتیردی

هندوستانین اتلاری

منی گوردو کیشنه دی

منده دارو یوخودو

خان قیزینده چوخودو

خان قیزی قالو توخور

ایچینده بولبول اوخور

اونان کیچیک قارداشی

تارونون کلامین اوخور

 

روایت آغداش (بخش نوبران- قاراقان ساوه): راوی آقای رنجبر

زیبیلی ریبیلی زبیده

گل خمیر ائیله

الیم پیچاق کسیبدی

یاخلوق گتیر یاغلویوم

باقلوق گتیر باغلویوم

یاقلوق دوه بوینوندا

دوه گیلان یولوندا

گیلان یولو سر به سر

ایچینده ماهو گزر

ماهو دوغار بیر اوغلان

آدونونو قویار سلیمان

سلیمان گئدر اودونا

قازما دگر بودونا

بارماقلاری قمیش دی

قمیش دگیل گوموشدو

گوموشلری نئیله دی

یئتیردی سجستانا

سجیتانون آتلارو

مندن آرپا ایسته دی

منده آرپا یوخودو

تات قیزینده چوخودو

تات قیزی گلیم توخور

یانوندا بلبل اوخور

بلبل گئدر بیچینه

اوراخ دگر قیچینه

یاقلوقلارو تاپاللار

باقلوقلارو تاپاللار

یاقلوقونان یاغلارلا

باقلوقونان باغلارلا