اهمیت مشارکت مردم در توسعه محلی

یازار: حسین قاراقانلی

هفته گذشته اتفاق جالبی در روستای عباس آباد یکی از روستاهای شهرستان قاراقان افتاد که شایسته تقدیر و حمایت است. در این بخش از قاراقان (آبگرم و روستاهای اطراف) بر اساس سنت رسم است که در روز سوم فوت متوفی اطعامی (معمولا ناهار) برای تازه درگذشته در مسجد محل خیرات می شود. با توجه به اینکه اکثر افراد منطقه برای عرض تسلیت حضور می یابند معمولا هزینه بسیار بالایی را بر خانواده عزادار تحمیل می کند که در بیشتر موارد بالاتر از توان مالی خانواده ها است. گذشته از این تهیه و تدارک ناهار برای بیش از هزار نفر در عرض سه روز برای کسی که عزیزترین عضو خانواده اش را از دست داده است کاری است بسیار سخت و طاقت فرسا.

هفته گذشته که یکی از اهالی فوت کرده بود ریش سفیدان روستا تصمیم بسیار خداپسندانه ای می گیرند. به این صورت که پیمان نامه ای اماده شده و توسط معتمدان امضا می شود که از این تاریخ هیچ کس در ختم متوفی ناهار خیرات نکنند. این تصمیم از چند بعد قابل ملاحظه است:

اول اینکه خانواده متوفی با خیال راحت به عزاداری می پردازد و در بحبوبه شوک عاطفی ناشی از دست دادن عزیزان به فکر تهیه و تدارک غذا نباشد.

دوم اینکه فشار ناشی از تهیه و تدارک غذا برای میهمانان از روی خانواده های بی بضاعت که توان مالی پایینی دارند (که تعداد این قبیل خانواده ها کم نیست) برداشته می شود؛ چرا که در بیشتر موارد خانواده در مدتها برای تامین هزینه مالی دچار دردسر و سختی می شود و تا سالها زیر بار قرض می رود که بعضا باعث عذاب درگذشته می شود!

این اتفاق حاوی درسهای بسیار خوبی می تواند برای مسئولان منطقه داشته باشد (اگر چشم بینایی باشد). معمولا مسئولان دولتی که نگاهی از بالا به مردم دارند و مردم را در امور مربوط به خودشان دخالت نمی دهند. تصمیمات بدون در نظر گرفتن نظر مردم و بعضا با زور چماق و تفنگ اجرا می شوند که کاملا متناقض با نظرات صاحب نظران توسعه است. چرا که ایشان معتقدند توسعه بدون مشارکت مردم و دخالت آنها محکوم به شکست است. البته منظور از مشارکت این نیست که تصمیمی توسط یک نهاد گرفته شود و از مردم انتظار داشته باشند که مخالفت نکنند و با ایشان همراه باشند. بلکه مشارکت واقعای مشارکتی است که مردم در تمام مراحل توسعه، از جمله شناخت مساله، تصمیم گیری، اجرا و ارزیابی دخالت مستقیم داشته باشند و در واقع نهادهای دولتی باید نقش بازوی تسهیل امور را داشته باشند و در خدمت اجتماع محلی باشند.